Een goed beheer van uw roerend vermogen betekent soms alles overdragen, maar wel met behoud van enige controle
Aandelen van een familiebedrijf, een kunstcollectie, een verzameling uurwerken of auto’s: vermogensoverdracht draait niet alleen om vastgoed. Hoe draagt u roerende goederen optimaal over aan de volgende generaties? Christophe Delanghe, Senior Estate Planner van Banque de Luxembourg Belgium legt uit.
Wat is de eerste vraag die ik mij moet stellen als ik van plan ben om roerende goederen over te dragen?
‘In de eerste plaats is het belangrijk dat u een brede kijk heeft op uw volledige vermogen, waarvan uw roerende goederen een deel vormen. U moet een volledige inventaris van uw vermogen opstellen en kijken aan wie elk onderdeel op dit ogenblik toekomt. De juridische bescherming verschilt naargelang u al dan niet gehuwd bent. Sommige huwelijksstelsels die burgerrechtelijk interessant lijken, kunnen fiscaal nadelig zijn. Maar een huwelijkscontract kan aangepast worden, dus haal het alvast uit de kast.’
Hoe verklaart u het succes van schenkingen?
‘De schenkingsrechten op roerende goederen zijn nog steeds veel interessanter dan successierechten. Verder heeft een hele generatie babyboomers een stevig vermogen opgebouwd en wil ze de volgende of zelfs daaropvolgende generatie een duwtje in de rug geven. In Vlaanderen is een legaat van grootouders aan kleinkinderen bijvoorbeeld tot 12.500 euro vrijgesteld van successierechten.’
Kan ik een schenking doen en toch een zekere controle behouden over de bestemming van mijn vermogen?
‘Een schenking heeft altijd een onomkeerbare verarming voor de schenker tot gevolg. Maar er bestaan oplossingen. Het laagste controleniveau bestaat erin de volledige eigendom van een goed te schenken. U kunt wel uitdrukkelijk de mogelijkheid inlassen om het geschonken goed terug te krijgen als de begiftigde vóór u overlijdt. Zo kunt u schenken aan de volgende generatie en vermijdt u dat die onder het stelsel van de successierechten terechtkomt. U kunt ook eisen dat de begiftigde het geschonken goed bewaart als een eigen goed, en dat hij of zij het niet mag toevoegen aan een huwelijksgemeenschap of inzetten als compensatie tussen gehuwden of samenwonenden. En als u onverwacht geld nodig heeft, kunt u bijkomend de mogelijkheid voorzien om een rente van bijvoorbeeld 3 of 4 procent op het geschonken goed te ontvangen. Tot slot kunt u tijdelijk eisen dat de schenker het overgedragen goed niet zonder voorafgaandelijk akkoord mag vervreemden, bijvoorbeeld door het als borg voor een lening in te zetten.’
Wat met de overdracht in naakte eigendom?
‘Hier behoudt de schenker het vruchtgebruik. Bij een effectenportefeuille betekent dit dat hij de interesten en dividenden blijft opstrijken. De effectenportefeuille wordt dan als een ‘omhulsel’ beschouwd waarbij de schenker, als vruchtgebruiker, de individuele delen blijft beheren. Zo behoudt hij controle over het financieel beheer van de onderliggende activa, tot de volgende generatie klaar is om de teugels in handen te nemen.’
Kan de overdrager nog verder gaan in zijn controle?
‘Ja, via de oprichting van een maatschap. U kunt dan in de statuten een reeks controlemechanismen invoeren waarbij u de ‘spelregels’ zelf bepaalt. Daardoor kunnen de schenker en de begiftigden samen van het vermogen genieten terwijl de eenheid behouden blijft. Als statutaire zaakvoerder behoudt de pater of mater familias een stevige maar geen volledige greep op het beheer. Elk jaar motiveert hij of zij tijdens de algemene vergadering zijn of haar beheersbeslissingen. Als bankier kunnen we deelnemen aan dat systeem, dat een uitstekende leerschool kan zijn voor de jonge generatie. Op papier is dit een ideale formule. Maar vergeet niet dat er strenge wettelijke, administratieve en informatieverplichtingen aan verbonden zijn, zoals voor elke onderneming. En die kunnen zwaar lijken.’

